محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
436
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
زوزن ، مالن « 1 » كه ده شهر مهم هستند ] چهار خان ودوازده روستا وسه خزينه ( انبار ) ويك قصر ويك خانه [ وبيش از يكصد منبر « 2 » ] دارد وچهار روستاى مهم از چهار سو آن را در ميان گرفته كه آنها را خان مىنامند . ] واينها : شامات ، ريوند ، مازل ، بشتفروش هستند . نخستين روستاها [ از سمت قبله ] بست ، بيهق گويان جاجرم [ ارغيان ] اسفراين ، استوا ، اسفند ، جام ، باخرز ، خواف ، زاوه ، رخ مىباشند . خانه زوزن نام دارد وقصر ، بوزجان است . خزانهها عبارتند از طوس كه قصبهء آن طبران است با هشت منبر : نوقان ( موقان ) جناوذ ، استورقان ، جرموكان ، تروغبذ ، سرك ، رايگان ، برنوخكان . خزانهء دوم ] نسا [ با دو شهرك وو دو رباط مهم تر از دو شهرك ، اسفينقان ، جرمقان ، افراوه ، شارستانه خزانهء سوم ] ابيورد است [ كه يك شهرك ويك رباط دارد : مهنه ، كوفن ] . روستاهاى ياد شده غير از خزانههايشان شش هزار دية مانند عمواس دارند با يكصد وبيست منبر . * قوهستان : [ سرزمينى پهناور است كه هشتاد فرسنگ سنگين در هشتاد است ، ولى بيشتر آن را كوهها ودشتهاى خشك وبىدرخت فرا گرفته است . ] قصبهء آن قاين وشهرهايش : تون ، جنابد [ نيابد خ . ل . ] طبس
--> ( 1 ) ص 298 : 1 . ( 2 ) فرق شهر منبردار وبىمنبر در ص 193 گذشت .